krzyż
Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
[edytuj] krzyż (język polski)
wymowa:
znaczenia:
rzeczownik, rodzaj męski
- (1.1) konstrukcja, figura geometryczna, lub znak złożony z dwóch linii przecinających się pod kątem prostym; zob. też krzyż w Wikipedii
- (1.2) order w takim kształcie
- (1.3) anat. część kręgosłupa
- (1.4) przen. cierpienie, trudności
odmiana: (1.1-4) lp krzyż, ~a, ~owi, ~, ~em, ~u, ~u; lm krzyż|e, ~y/~ów, ~om, ~e, ~ami, ~ach, ~e przykłady:
- (1.1) Prawie każdy kościół jest zbudowany na planie krzyża.
- (1.2) Prezydent wręczył weteranowi Krzyż Zasługi.
- (1.3) Dziadek znowu odczuwa bóle w krzyżu.
- (1.4) Śmierć całej rodziny była dla niego prawdziwym krzyżem od losu.
składnia:
kolokacje: (1.1) krzyż grecki, krzyż łaciński, krzyż maltański, krzyż Patee, krzyż Atlantów, krzyż św. Andrzeja, krzyż św. Jerzego; (1.3) łamanie w krzyżu;(1.4) krzyż Pański
synonimy: (1.1) krucyfiks; (1.4) udręka, tortury
antonimy:
wyrazy pokrewne: zdrobn. krzyżyk; rzecz. skrzyżowanie, krzyżówka, krzyżak, krzyżowiec, krzyżownica, krzyżodziób; przym. krzyżowy; czas. krzyżować, krzyżować się, ukrzyżować
związki frazeologiczne: na krzyż, jak z krzyża zdjęty, Czerwony Krzyż, krzyżowy ogień, krzyż na drogę, droga krzyżowa, Krzyż Południa
etymologia: (1.4) śmierć Jezusa Chrystusa (zob. w Wikipedii Jezus Chrystus)
uwagi: tłumaczenia:
- angielski: (1.1) cross; (1.2) Cross; (1.3) lower back, sacrum
- białoruski: (1.1) крыж m
- bułgarski: (1.1) кръст m
- chorwacki: (1.1-2, 4) križ m
- czeski: (1.1) kříž m
- dolnołużycki: (1.1) kśica f
- duński: (1.1,4) kors n
- esperanto: (1) kruco
- estoński: (1.1) rist
- fiński: (1.1) risti
- francuski: (1.1-2,4) croix f; (1.3) sacrum m, lombes
- górnołużycki: (1.1) křiž m
- grecki: (1.1,2,4) σταυρός; (1.3) μέση f
- hiszpański: (1.1,2,4) cruz f; (1.3) lomo m
- islandzki: (1.1-2, 4) kross m
- litewski: (1.1) kryžius m
- łaciński: (1.1-2) crux, -cis f
- łotewski: (1.1) krustus
- niemiecki: (1.1-3) Kreuz n
- rosyjski: (1.1, 1.4) крест m; (1.3) крестец m
- szwedzki: (1.1,4) kors n
- ukraiński: (1.1) хрест m
- węgierski: (1.1) kereszt; (1.3) keresztcsont
- włoski: (1.1) croce f