kopać

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika

[edytuj] kopać (język polski)

gracz futbolu australijskiego kopie (1.1) piłkę


wymowa:
znaczenia:
czasownik przechodni

(1.1) uderzać kogoś/coś nogą
(1.2) wydobywać np. ziemię przy pomocy łopaty lub innego narzędzia
(1.3) wydobywać minerały lub płody rolne z ziemi przy pomocy narzędzi lub maszyn
(1.4) pot.  o broni palnej: uderzać w ramię po wystrzale

czasownik zwrotny

(2.1) ~ się → kopać (1.1) samego siebie
(2.2) ~ się → kopać (1.1) się nawzajem
(2.3) ~ się → pot.  w aspekcie dokonanym: pójść gdzieś, przejść się, pobiec
(2.4) ~ się → rzad.  brnąć przez coś, przedostawać się z trudem

odmiana: (1) kop|ać, koniugacja IX, wyjątki: czas teraźniejszy p→pi; aspekt dokonany kopnąć przykłady:

(1.1) Bronił się jak mógł: bił, gryzł i kopał.
(1.2) […] pot spływał mu kroplami z czoła, a on z dziką zawziętością kopał ziemię i nie ustawał, póki korzonka nie dostał spod kamieni... (W. Orkan: Krótki sen)
(2.3) Kopnij się do kiosku po paczkę szlugów.
(2.4) Odcięty od taboru, z oczyma zasypanymi śniegiem kopał się wtedy chłopak sam, mało co drogi widząc przed sobą […] (M. Konopnicka: Stacho Szafarczyk)

składnia:
kolokacje: (1.1) ~ dół/rów/studnię/grób; (1.3) ~ ziemniaki
synonimy: (1.1) pot.  butować
antonimy:
wyrazy pokrewne: (1.1) kopnięcie n , kopniak m , kopacz m ; (1.2-3) rzecz.  koparka f , kopalnia f , wykopaliska nmosob. , wykopki nmosob. ; czas.  wykopywać/dk.  wykopać, przekopywać/dk.  przekopać
związki frazeologiczne: kopnąć w kalendarz, niech cię gęś kopnie, samemu kopać sobie grób, kopać się z koniem, kopać pod kimś dołki
etymologia:
uwagi: (1.2) tylko ndk. ; (2.2,4) tylko ndk.  tłumaczenia:

Źródło „http://pl.wiktionary.org/wiki/kopa%C4%87”