kopać
Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
[edytuj] kopać (język polski)
wymowa:
znaczenia:
czasownik przechodni
- (1.1) uderzać kogoś/coś nogą
- (1.2) wydobywać np. ziemię przy pomocy łopaty lub innego narzędzia
- (1.3) wydobywać minerały lub płody rolne z ziemi przy pomocy narzędzi lub maszyn
- (1.4) pot. o broni palnej: uderzać w ramię po wystrzale
czasownik zwrotny
- (2.1) ~ się → kopać (1.1) samego siebie
- (2.2) ~ się → kopać (1.1) się nawzajem
- (2.3) ~ się → pot. w aspekcie dokonanym: pójść gdzieś, przejść się, pobiec
- (2.4) ~ się → rzad. brnąć przez coś, przedostawać się z trudem
odmiana: (1) kopa|ać, koniugacja IX, wyjątki: czas teraźniejszy p→pi; aspekt dokonany kopnąć
przykłady:
- (1.1) Bronił się jak mógł: bił, gryzł i kopał.
- (1.2) (...) pot spływał mu kroplami z czoła, a on z dziką zawziętością kopał ziemię i nie ustawał, póki korzonka nie dostał spod kamieni... (W. Orkan: Krótki sen)
- (2.3) Kopnij się do kiosku po paczkę szlugów.
- (2.4) Odcięty od taboru, z oczyma zasypanymi śniegiem kopał się wtedy chłopak sam, mało co drogi widząc przed sobą (...) (M. Konopnicka: Stacho Szafarczyk)
składnia:
kolokacje: (1.1) ~ dół/rów/studnię/grób; (1.3) ~ ziemniaki
synonimy: (1.1) pot. butować
antonimy:
wyrazy pokrewne: (1.1) kopnięcie n, kopniak m, kopacz m; (1.2-3) rzecz. koparka f, kopalnia f, wykopaliska nmosob., wykopki nmosob.; czas. wykopywać/dk. wykopać, przekopywać/dk. przekopać
związki frazeologiczne: kopnąć w kalendarz, niech cię gęś kopnie, samemu kopać sobie grób, kopać się z koniem
etymologia:
uwagi: (1.2) tylko ndk.; (2.2,4) tylko ndk.
tłumaczenia:
