kamień

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

kamień (język polski) [edytuj]

kamień (1.1)
kamień (1.2)
kamienie (1.6) w go
kamień (1.8)
kamień (1.9)
wymowa:
wymowa ?/i, IPA: [ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ], AS: [kãmʹi ̯ė̃ń], zjawiska fonetyczne: zmięk. • podw. art. • nazal. • i → j  
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) obiekt pochodzenia mineralnego o konsystencji stałej, twardy, wyraźnie odgraniczający się od otoczenia
(1.2) twardy osad; zob.  też kamień nazębny w Wikipedii; zob.  też kamień kotłowy w Wikipedii
(1.3) med.  złóg powstający w drogach moczowych
(1.4) przen.  jako cecha – wyraża chłód uczuciowy i nieustępliwość
(1.5) daw. , hist.  jednostka masy; zob.  też kamień (miara) w Wikipedii
(1.6) pionek w niektórych grach planszowych
(1.7) przen.  grób
(1.8) granitowy walec do gry w curling
(1.9) mineralny materiał budowlany
odmiana:
(1.1-8)
 
przypadek liczba pojedyncza liczba mnoga
mianownik kamień kamienie
dopełniacz kamienia kamieni
celownik kamieniowi kamieniom
biernik kamień kamienie
narzędnik kamieniem kamieniami
miejscownik kamieniu kamieniach
wołacz kamieniu kamienie
(1.9) blm ,
 
przypadek liczba pojedyncza
mianownik kamień
dopełniacz kamienia
celownik kamieniowi
biernik kamień
narzędnik kamieniem
miejscownik kamieniu
wołacz kamieniu
przykłady:
(1.1) Rzucił kamieniem w okno i rozbił je.
(1.4) Jesteś jak z kamienia.
składnia:
kolokacje:
(1) róż w kamieniu
(1.1) kamień szlachetny • kamień przydrożny
(1.2) kamień w czajniku/kotle • kamień nazębny
(1.3) kamień nerkowy
synonimy:
(1.1) skała, głaz
(1.2) nagar, kamień kotłowy
antonimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz.  kamyk m , kamieniarz m , kamieniarstwo n , kamieniołom m , ukamienowanie n , kamienica f , kamieniec m , kamienicznik m , skamienielina f , kamieniarka f , kamionka f 
zdrobn.  kamyk m , kamyczek m 
zgrub.  kamor m 
czas.  kamienować ndk. , ukamienować dk. , skamienieć
przym.  kamienny, kamienisty, kamieniarski, skamieniały
przysł.  kamiennie
związki frazeologiczne:
bodajbyś się w kamień zamienił! • bodaj się tacy na kamieniu rodzili! • być komuś kamieniem młyńskim u szyi • być komuś kamieniem u szyi • być niewzruszonym jak kamień • być twardym jak kamień • być z kamienia • ciążyć komuś jak kamień u szyi • coś idzie jak z kamienia • i kamień by się poruszył • jak kamieniem dorzucić • jak kamień w wodę • jak z kamienia • kamienia nie ugryziesz, po ścianie nie wyleziesz, głupiego nie przegadasz • kamienie przygniatają komuś serce • kamienie tłuc • kamieniem siedzieć • kamień filozoficzny • kamień mieć na sercu • kamień milowy • kamień młyński • kamień na kamieniu nie został • kamień na kamieniu nie pozostał • kamień na miejscu obrasta • kamień nie człowiek • kamień obrazy • kamień przygniata komuś serce • kamień spadł komuś z serca • kamień węgielny • kamień w wodę • kłaść kamień węgielny pod coś • kto się nie leni, robi złoto z kamieni • kto w ciebie kamieniem, ty w niego chlebem • nie zostanie kamień na kamieniu • o rzut kamieniem • przesiadywać nad czymś kamieniem • rodzić się na kamieniu • rzucić w kogoś kamieniem • serce z kamienia • siedzieć nad czymś kamieniem • spać jak kamień • spocząć pod kamieniem • stać się dla kogoś kamieniem młyńskim u szyi • stać się dla kogoś kamieniem u szyi • trafiła kosa na kamień • zdjąć kamień z serca
etymologia:
uwagi:
zob.  też kamień w Wikipedii
tłumaczenia:
źródła:
Źródło „http://pl.wiktionary.org/w/index.php?title=kamień&oldid=3278321”