gorzelany

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

gorzelany (język polski) [edytuj]

gorzelany (1.1)
gorzelany (2.1) alembik
wymowa:
IPA[ˌɡɔ.ʒɛ.ˈlã.nɨ], AS[go.že.lã.ny], zjawiska fonetyczne: nazal. akc. pob.  wymowa ?/i
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw.  wykwalifikowany pracownik gorzelni, zwykle nadzorujący robotników lub ruch gorzelni[1]

przymiotnik

(2.1) daw.  odnoszący się do gorzelni albo do gorzelnictwa
odmiana:
(1.1) lp  gorzelany, gorzelanego, gorzelanemu, gorzelanego, gorzelanym, gorzelanym gorzelany; lm  gorzelani, gorzelanych, gorzelanym, gorzelanych, gorzelanymi, gorzelanych, gorzelani
(2.1) lp  gorzelany m , gorzelana f , gorzelane n ; lm  gorzelani m.-os. , gorzelane nm.-os. ; nie stopniuje się
przykłady:
(1.1) Piją wszyscy i gdyby zastosować do tej sytuacji przysłowie, że szewc bez butów chodzi, jedynym trzeźwym człowiekiem u nas byłby gorzelany.[2]
(2.1) Łeb, pełen wódki, pęka i kipi w słońcu jak kocioł gorzelany.[3]
składnia:
kolokacje:
(1.1) być gorzelanym • pracować / zatrudnić się jako gorzelany • majster gorzelany • rewizor gorzelany • uczeń na gorzelanego • objąć posadę gorzelanego • wynagrodzenie dla gorzelanego
(2.1) przemysł gorzelany • kocioł / alembik gorzelany
synonimy:
(1.1) gorzelnik m , daw.  gorzalnik m 
(2.1) gorzelniany, gorzelniczy
antonimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz.  gorzałka f , gorzała f , gorzałeczka f , gorzelnik m , gorzelnia f , gorzelnictwo n , gorzalina f , gorzałczyna f , gorzalica f , gorzałkoś f , gorzelnica f 
(2.1) forma żeńska gorzelana
przym.  gorzelniany, gorzelniczy, gorzałkowy, gorzelny[4], daw.  gorzalczany[5]
związki frazeologiczne:
etymologia:
pol.  gorzelnia
uwagi:
tłumaczenia:
(1.1) zobacz listę tłumaczeń w haśle: gorzelnik
(2.1) zobacz listę tłumaczeń w haśle: gorzelniany
źródła:
  1. Stanisław Jodłowski Substantywizacja przymiotników w języku polskim, Polska Akademia Nauk oddział w Krakowie, Komisja Językoznawstwa, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1964, s. 33
  2. Jan Tadeusz Stanisławski, Zezem, odc. 7 Mokry władca rozumu
  3. "Twórczość", tom 32, RSW "Prasa-Książa-Ruch", Warszawa 1976, s. 52
  4. hasło gorzelny w: Samuel Bogumił Linde, Słownik języka polskiego, Warszawa, Drukarnia XX. Piiarów, 1807-1814., str. 755
  5. Christoph Cölestin Mrongovius: Dokładny słownik polsko-niemiecki, wyd. Gebrüder Bornträger, 1835, str. 129