dzięki

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacja, szukaj

dzięki (język polski)[edytuj]

wymowa:
wymowa ?/i, IPA[ˈʥ̑ɛ̃ŋʲci], AS[ʒ́ŋʹḱi], zjawiska fonetyczne: zmięk.nazal.asynch. ę 
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) wzniośle: podziękowanie

wykrzyknik

(2.1) pot. dziękuję, dziękujemy

przyimek

(3.1) …służący do powiedzenia, że dana czynność odbywa się z niezbędną pomocą osoby, rzeczy itp., opisanych przez wyrażenie za przyimkiem
odmiana:
(1.1) obecnie tylko w użyciu w M. i B. lm: dzięki; w pozostałych przypadkach używa się słowapodziękowanie
(2-3) nieodm.
przykłady:
(1.1) Kapłan w imieniu wiernych składał dzięki Bogu za okazaną łaskę.
(2.1) Możesz mi to podać? Dzięki!
(3.1) Dostałem pracę dzięki panu. Dzięki temu, że nastawiłem budzik, nie zaspałem.
składnia:
(1.1) dzięki + C. za +B.
(3.1) dzięki + C.
kolokacje:
(1.1) składać dzięki
(1.1, 2.1) wielkie dzięki!
synonimy:
(3.1) przez; w wyniku; gdyby nie
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
(1, 2, 3) zob.: dziękować
związki frazeologiczne:
dzięki Bogu!
etymologia:
uwagi:
(3.1) Używając słowa „dzięki”, mówiący podkreśla swój pozytywny stosunek do okazanej pomocy; jeżeli trzeba odnieść się negatywnie, można użyć „przez”, „w wyniku”, „z powodu” itp. W wypadku gdy używamy słowa „dzięki” w znaczeniu negatywnym, wypowiedź nabiera charakteru ironicznego[1].
tłumaczenia:
źródła:
  1. Jan Miodek, Najwyższy czas, dzięki tobie, w: Odpowiednie dać rzeczy słowo. Szkice o współczesnej polszczyźnie, Wrocław 1987.