cielę

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Podobna pisownia Podobna pisownia: ciele

cielę (język polski)[edytuj]

cielę (1.1)
cielęta (1.2)
wymowa:
IPA[ˈʨ̑ɛlɛ], ASele], zjawiska fonetyczne: zmięk. denazal.  wymowa ?/i
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zootechn.  młode bydła domowego; zob.  też cielę w Wikipedii
(1.2) zool.  młody osobnik dużych ssaków roślinożernych, np. żubrów, hipopotamów, wielbłądów
(1.3) pot. , przen.  człowiek niezaradny, przesadnie potulny
odmiana:
(1.1-3)
przykłady:
(1.1) Szedł chłop na jarmark, ciągnąc cielę na powrozie.[1]
składnia:
kolokacje:
synonimy:
(1.1) cielak, cielaczek
(1.3) fajtłapa
antonimy:
hiperonimy:
(1.1) młode
(1.2) młode
hiponimy:
(1.1) jałówka, jałowica, byczek
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz.  cielęcina f , cielęcinka f , cielec m , cielenie n , ocielenie n 
zdrobn.  cielątko n 
forma męska cielak m , cielaczek m 
forma żeńska cielica f , cieliczka f 
czas.  cielić się ndk. , ocielić się dk. 
przym.  cielęcy
związki frazeologiczne:
Boże cielęchodzić za kimś jak cielę za krowąpotulny jak cielęcielę na niedzielępokorne cielę dwie matki ssiezapomniał wół, kiedy cielęciem był / nie pamiętał wół, jak cielęciem był / zapomniał wół, jak cielęciem byłmarynowane cielępatrzeć jak cielę na malowane wrotawzięli diabli krowę, niech wezmą i cielęw lutym wody wiele, w lecie głodne i cielę / w lutym wody wiele – w lecie głodne nawet cielękrowa cielę kocha i zadek mu liżekażda krowa swoje cielę liżepo tłuste cielę i do domu trafią, a chudego i na targu nie kupiągłupiego wilka i cielęta liżąbiada dómowi, kaj ciele rozkazuje wołowi (sic!) kto ma szczęście, temu i wół cielę urodziniemiła księdzu ofiara, idź cielę do oborylepsze cielęta niż wołyjaje dzisiejsze, chleb wczorajszy, cielę sześciniedzielne, a wino łońskie najlepszenim pastuch się skwapi, wilk cielę załapi (sic!) 
zobacz też: przysłowia o cielęciu
etymologia:
uwagi:
(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Ssaki
zob.  też cielę w Wikicytatach
tłumaczenia:
źródła:
  1. I. Krasicki: Chłop i cielę