ciśnienie

ciśnienie (język polski)

wymowa:

wymowa, IPA: [ʨ̑iɕˈɲɛ̇̃ɲɛ], AS: [ćiśńė̃ńe], zjawiska fonetyczne: zmięk. zmiękczenie • podw. art. podwyższona artykulacja samogłoski • nazal. nazalizacja • -ni… końcówka -ni… 

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) fiz. fizyka stosunek siły do powierzchni, na którą działa; zob. zobacz też ciśnienie w Wikipedii

(1.2) ciśnienie krwi, ciśnienie tętnicze; zob. zobacz też ciśnienie tętnicze w Wikipedii

(1.3) presja, nacisk

(1.4) pot. potocznie silna chęć

odmiana:

(1) lp liczba pojedyncza ciśnieni|e, ~a, ~u, ~e, ~em, ~u; lm liczba mnoga ciśnieni|a, nia→ń, ~om, ~a, ~ami, ~ach

przykłady:

(1.1) W zbiorniku panuje duże ciśnienie.

(1.2) Zbyt wysokie ciśnienie może wyniszczyć organizm.

(1.3) Szef wywiera duże ciśnienie na pracowników.

(1.4) Mam ciśnienie na coś słodkiego.

składnia:

(1.1) ciśnienie w + Ms. miejscownik, ciśnienie na + N. narzędnik

(1.3) wywierać ciśnienie na + B. biernik

(1.4) ciśnienie na + B. biernik

kolokacje:

(1.1) ~ bezwzględne, ~ akustyczne, ~ atmosferyczne, ~ krytyczne, ~ osmotyczne, mierzyć ~, obszar niskiego ~nia, wywierać ~

(1.2) ~ krwi, ~ tętnicze, mierzyć ~, obniżać ~, spadek ~a, zbijać ~

(1.3) wywierać ~

(1.4) czuć ~, mieć ~

synonimy:

(1.3) nacisk, presja

(1.4) chęć, pragnienie

antonimy:

wyrazy pokrewne:

rzecz. rzeczownik ciśnieniomierz, nadciśnienie, podciśnienie

przym. przymiotnik ciśnieniowy

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

W niektórych językach (np. niemieckim czy holenderskim) w znaczeniu (1.2) słowo występuje w złożeniach, które dokładnie oznaczają „ciśnienie krwi”, nie są zaś dokładnym tłumaczeniem słowa „ciśnienie”.

tłumaczenia:

• angielski: (1.1-3) pressure
• arabski: (1.1) ضغط
• bośniacki: (1.1) pritisak
• chorwacki: (1.1) tlak
• czeski: (1.1) tlak
• duński: (1.1,3) tryk n rodzaj nijaki
• esperanto: (1.1) premo
• fiński: (1.1,3) paine; (1.2) verenpaine
• francuski: (1.1) pression; (1.2) tension artérielle
• hiszpański: (1.1,3) presión f rodzaj żeński; (1.2) presión arterial f rodzaj żeński, tensión sanguínea f rodzaj żeński
• holenderski: (1.1) druk; (1.2) bloeddruk
• indonezyjski: (1.1) tekanan; (1.2) ekanan darah
• japoński: (1.1) 圧力, 気圧; (1.2) 血圧; (1.3) 重圧
• litewski: (1.1) spiediens m rodzaj męski; (1.2) kraujospūdis
• niemiecki: (1.1,3) Druck m rodzaj męski; (1.2) Blutdruck m rodzaj męski
• nowogrecki: (1.1) πίεση f rodzaj żeński; (1.2) αρτηριακή πίεση f rodzaj żeński
• portugalski: (1.1) pressão f rodzaj żeński; (1.2) pressão sangüínea
• rosyjski: (1.1-3) давление n rodzaj nijaki; (1.2) артериальное давление
• serbsko-chorwacki: (1.1) tlak
• slovio: (1.1) tisk (тиск)
• słowacki: (1.1) tlak
• szwedzki: (1.1) tryck n rodzaj nijaki; (1.2) blodtryck n rodzaj nijaki
• turecki: (1.1) basınç
• ukraiński: (1.1) тиск
• węgierski: (1.1) nyomás
• włoski: (1.1) pressione f rodzaj żeński; (1.2) pressione f rodzaj żeński, pressione del sangue

źródła: