aparat

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika

[edytuj] aparat (język polski)

aparat (1.1) fotograficzny
aparat (1.1) telefoniczny
aparat (1.2) słuchowy
aparat (1.2) na zęby
aparat (1.3) gębowy larwy


wymowa: wymowa ?/i
znaczenia:
rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) urządzenie o określonej funkcjonalności, np. telefoniczny, fotograficzny
(1.2) med.  przyrząd do korekcji wad
(1.3) med.  grupa narządów organizmów żywych spełniających określone zadania
(1.4) instytucje, urzędy zajmujące się kontrolą lub kierowaniem pewną dziedziną życia państwowego, społecznego
(1.5) pot.  zabawny lub szokujący człowiek

odmiana: (1.1-4) lp  apara|t, ~tu, ~towi, ~tem, ~cie, ~cie; lm  ~ty, ~tów, ~tom, ~ty, ~tami, ~tach, ~ty; (1.5) apara|t, ~ta, ~towi, ~tem, ~cie, ~cie; lm  jak (1.1-4) przykłady:

(1.1) Telegrafista cofnął się, zmieszany nieco, do telegrafu, usiadł przy aparacie, zatopił długie, chude, nerwowe palce w jasnych jak len włosach i zapatrzył się przez okno w zamglony jesienny dzień. (W. Reymont: Fermenty)
(1.2) Dziadek bez aparatu prawie nic nie słyszy.
(1.4) Stworzenie na gruzach dawnego aparatu państwowego, który był aparatem kapitalistycznej przemocy w stosunku do mas ludowych, nowego aparatu państwowego, złożonego w swych zasadniczych ogniwach z nowych, ludowych kadr, aparatu, który stał się orężem walki z wszelkimi próbami przywrócenia panowania burżuazji oraz dźwignią podstawowych przeobrażeń ustrojowych w kierunku socjalizmu; ścisłe powiązanie wojska z ludem i demokratyzacja korpusu oficerskiego; coraz szerszy i aktywniejszy udział mas w rządzeniu państwem. (Deklaracja ideowa Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej)
(1.5) Niezły z niego aparat!

składnia:
kolokacje: (1.1) ~ fotograficzny, telefoniczny, cyfrowy, tlenowy, pomiarowy, rentgenowski, stereoskopowy; (1.2) ~ słuchowy, ortodontyczny, na zęby; (1.3) ~ gębowy, szparkowy; (1.4) ~ polityczny, kierowniczy, decyzyjny
synonimy:
antonimy:
wyrazy pokrewne: zdrobn.  aparacik; rzecz.  (1.1) aparatowy; (1.1-3) aparatura f ; (1.4) aparatczyk; (1.5) forma żeńska aparatka
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi: tłumaczenia: