Aneks:Język łaciński - deklinacja I

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika

Spis treści aneksu | Język łaciński | Indeks:Hasła w języku łacińskim

Odmiana rzeczowników rodzaju żeńskiego zakończonych na -a (w wymowie krótkie: -ă), rzeczowników rodzaju męskiego oznaczających zawody lub narodowości zakończonych na -ă (np. poeta; Persa). Również greckie słowa zakończone na -as i -es odmieniają się według tej deklinacji.

Forma dopełniacza lp przyjmuje końcówkę -ae. Forma wołacza lp różni się długością wymowy końcówki.

Tabela deklinacji z przykładem odmiany rzeczownika gloria, -ae:

Liczba/Przypadek Liczba pojedyncza
singularis
Liczba mnoga
pluralis
mianownik
nominativus

gloriă
-ae
gloriae
dopełniacz
genitivus
-ae
gloriae
-ārum
gloriārum
celownik
dativus
-ae
gloriae
-is
gloriis
biernik
accusativus
-am
gloriam
-as
glorias
(narzędnik)
ablativus

gloriā
-is
gloriis
wołacz
vocativus

gloriă
-ae
gloriae

Początkowo dopełniacz lp miał końcówke -as (co przetrwało np. w zwrocie pater familias); celownik i narzędnik lm miały końcówkę -abus (por. cum dis et deabus).

Forma miejscownika (locativus) jest równa formie dopełniacza.

ā - głoska długa;
ă - głoska krótka.

Według tej deklinacji odmieniają się również przymiotniki rodzaju żeńskiego ze wzoru -us, -a, -um (zob. deklinacja II).