świnia

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Podobna pisownia Podobna pisownia: swiniaŚwinia

świnia (język polski)[edytuj]

świnie (1.1)
świnia (1.2) z prosięciem
świnia (1.3)
wymowa:
IPA[ˈɕfʲĩɲa], AS[śfʹĩńa], zjawiska fonetyczne: zmięk. utr. dźw. nazal. -ni… , wymowa ?/i; lm  [ˈɕfʲĩɲɛ]
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool.  Sus scrofa f. domestica, zwierzę hodowlane z rodziny parzystokopytnych; zob.  też świnia w Wikipedii
(1.2) zool.  samica świni (1.1)
(1.3) zool.  każde zwierzę z podrzędu świniokształtnych, Suiformes; zob.  też świniokształtne w Wikipedii
(1.4) przen.  pot.  człowiek zachowujący się nieprzyzwoicie, niekulturalnie
(1.5) przen.  pogard.  o osobie nikczemnej, podłej
(1.6) przen.  wulg.  w połączeniu z określeniem jakiejś zbiorowościogólny epitet wyrażający pogardę
(1.7) jedna z gier karcianych; zob.  też świnie (gra karciana) w Wikipedii

przymiotnik, forma fleksyjna

(2.1) f  lp  od: świni
odmiana:
(1.1-7)
przykłady:
(1.1) Moi dziadkowie na wsi trzymają trzy świnie i kozę.
(1.1) Mamy tu oto kawał pieczonej świni i chętnie przysmakiem tym podzielimy się tobą.[1]
(1.2) Nasza świnia Kasia ma osiem prosiaczków.
(1.3) Podczas wizyty w zoo widzieliśmy kilka gatunków świń.
(1.4) Jakaś świnia wywaliła nam pod domem swoje śmieci.
(1.4) Ta świnia Kazik ciągle beka i pierdzi!
(1.4) Pijanica jesteś i świnia zapowietrzona![2]
(1.5) Trzeba być skończoną świnią, żeby oszukiwać dzieci w sklepie.
(1.5) Ty jesteś najmądrzejszy w całej gminie. Wójt to świnia[3]
(1.6) Jesteś głupia, burżujska świnia! Otumanili was kapitaliści i księża swoją faszystowską propagandą i zrobili z was dzikusów.[4]
(1.7) Z nudów zagraliśmy w świnię pięć partii.
(2.1) U rzeźnika na wystawie wisi świnia półtusza i szynka.
składnia:
(1.4-6) świnia z + D. 
kolokacje:
świniobicieświniobójświniobójcaświniodzikświniojadświniokształtneświniokształtnyświniopasświniopastwoZatoka Świń
(1.1) hodować / trzymać / tuczyć / odkarmiać / paść / pasać świnie • ferma / hodowla / tucz / wypas / chów świń • karma / pasza dla świń • nakarmić / karmić / futrować / oporządzić / oporządzać / znakować / szczepić świnie • świnia domowabić / ubić / zabić / zaszlachtować / rozebrać / porcjować świnię • pieczona świnia • pomór świńpogłowie świń
(1.2) świnia prosi się / rodzi / karmi
(1.3) dzika świnia • świnia brodataświnia celebeskaświnia karłowataświnia leśnaświnia rzecznaświnia floreskaświnia filipińskaświnia timorskaświnia brodawkowataświnia wietnamskaświnia wisajskaświnia karłowatapolować na świnie
(1.4) ty świnio! • być świnią • ale świnia!
(1.5) być świnią • wyjść na świnię • nie bądź świnią! • ale świnia! • po świńsku
(1.6) ty polska / żydowska / niemiecka / ruska / faszystowska / pedalska / komunistyczna / czerwona / kapitalistyczna / burżuazyjna / czarna świnio!
(1.7) grać / zagrać / grywać / wygrać / przegrać w świnię • siąść / rozdać do świni
synonimy:
(1.1) świniak, nierogacizna, trzoda chlewna; reg. białost.  kaban
(1.2) maciora, maciorka, locha
(1.4) świntuch, prosię, cham, prostak
(1.7) świnie
antonimy:
(1.2) knur, wieprz, wieprzek
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz.  świniaczek m , świniarz m , świniarka f , świniarek m , świniarczyk m , świństwo n , świństewko n , świntuch m , świntucha f , świntuszek m , świntuszka f , świntuszenie n , świniarnia f , świniarstwo n , świniowate nm.-os. , świniarnik m , świnnik m , świniec m , świnina f , świniowina f , świńszczyzna f , świniak m , świniowate nm.-os. , Świniary nm.-os. , Świniarsko n 
zdrobn.  świnka f , świneczka f 
zgrub.  świniocha f , świniucha f 
czas.  świnić, świniać, uświnić, świntuszyć, poświntuszyć, naświnić, uświnić, ześwinić, wyświnić, oświnić
przym.  świński, świni, świniowaty, świniarski, świniowaty
przysł.  świńsko
związki frazeologiczne:
Brunner, ty świniodopaść jak świnia korytadowcipny jak świnia w trampkachgruby jak świniajeść jak świniakażdy facet to świniaktoś pcha się jak świnia do korytakwiczeć jak zarzynana świnialatająca świniama wzięcie jak świnia w żydowskim domumęska, szowinistyczna świniaobryty jak dzika świniapijany jak świniapodłożyć świnięryć jak świniasłuchać jak świnia grzmotuświnia go tu przyniosłaświnia też człowiekświń z tobą nie pasałemtarzać się jak świnia w błocietylko świnie siedzą w kinieupić się jak świniaużyć jak Żyd świnizachować się jak świnia / zachowywać się jak świnia w chlewiezatoka świńzdechnąć jak świniaznać się jak świnia na gwiazdach / znać się jak świnia na pietruszcezobaczyć jak świnia niebo
zobacz też: przysłowia o świni
etymologia:
(1.1) prasł.   *svinьja
(1.3-7) od (1.1)
uwagi:
(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Ssaki
(1.7) częściej w liczbie mnogiej: „świnie
zobacz też: dziczekdziklochaloszkaknurknurekmacioraodyniecprosiakprosiętucznikwarchlakwieprzwieprzek
zobacz też: chrumkaćchrum chrumkwiczećryjszczecinawieprzowina
zob.  też świnia w Wikicytatach
tłumaczenia:
źródła:
  1. Eliza Orzeszkowa: Mirtala
  2. Władysław Reymont: Chłopi
  3. Bolesław Prus: Placówka
  4. Sergiusz Piasecki Zapiski oficera Armii Czerwonej, Wydawnictwo LTW, Łomianki 2007, ISBN 978-83-88736-90-2, s. 51